Let’s Talk Audio

Artikel 14: Over tweeters en woofers

Artikel 14: Over tweeters en woofers

Over tweeters, woofers en frequentiebereik

Misschien heb je er nooit over nagedacht, maar er is een reden dat veel speakers rechthoekig van vorm zijn. Haal de kap er maar eens af: veel speakers beschikken namelijk over niet één, maar twee zogenoemde drivers, die samen voor het geluid zorgen: een grotere woofer voor de lage tonen, en een kleinere tweeter voor de hogere tonen. Je hebt ze allebei nodig voor goed geluid, en in dit artikel vertellen we waarom.

 

Goed dat je de stoffen kap van de luidspreker hebt afgehaald, want dat gunt ons mooi de gelegenheid om de werking van beide typen drivers uit te leggen. Omdat geluid wordt veroorzaakt door bewegende lucht, verplaatsen speakers lucht door te trillen en zo een muzieksignaal door te geven. Als je nu muziek afspeelt, kun je de vellen van beide drivers zien bewegen.

Wat je echter niet ziet is hoe die beweging aan de binnenkant wordt veroorzaakt. Dat werkt als volgt: de versterker geeft een in tijd variërend elektrisch signaal door aan een spoel in de speaker, die in een magnetisch veld is opgehangen en als gevolg van het doorgekregen elektrisch signaal zal gaan bewegen. De spoel zit vast aan het vel, ook wel de luidsprekerconus genoemd. Deze gaat meetrillen met de spoel, wat zorgt voor luchtverplaatsing, die als muziek in onze oren klinkt.


Een speaker met een tweeter (boven) en een woofer (onder).

Groot en klein

Hoe sneller de trilling, hoe hoger de toon. Dus ook hoe langzamer de trilling, hoe lager de toon. Het aantal trillingen per seconde waar een luidspreker toe in staat is, wordt uitgedrukt in Hertz en bepaalt het frequentiebereik van een speaker. Het frequentiebereik van het menselijk gehoor loopt – ruwweg - van 20 Hz aan de lage kant, tot 20.000 Hz aan de hoge kant. De allerhoogste tonen vragen wel 20.000 trillingen per seconde, en daarom heeft elke speaker de beschikking over een kleinere tweeter en een grotere woofer: Een tweeter geeft de hoge tonen weer, en een woofer de lage tonen. Hoe kleiner het vel, hoe sneller het kan trillen. Een groot vel zo vaak per seconde laten trillen is technisch niet mogelijk, al was het maar omdat grote vellen er heel erg snel door zouden slijten. Maar die technische beperking is er ook aan de andere kant van het spectrum: een vel precies 20 keer per seconde laten trillen, is ook vrij lastig voor elkaar te krijgen. Daarom hebben de meeste woofers van normaal prijsniveau in de praktijk niet zo’n laag bereik.


Een subwoofer, geeft de lage tonen zo goed mogelijk weer.

Groot en klein

Tweeters en woofers zijn er in alle formaten, maar in de regel geven de kleinere speakers een minder goed geluid dan grote. Dat heeft te maken met de richtingskarakteristiek: hoe groter de speaker, hoe beter de zogenaamde bolvormige afstraling – oftewel dat het geluid alle kanten wordt opgestuurd. Kleinere speakers zijn daartoe minder goed in staat. Daarnaast geldt dat hoe groter de luidsprekerconus is, hoe minder sterk trillingen hoeven te zijn om lagere tonen te produceren.

Full range drivers

Echter, omdat ook design belangrijk is zijn er tegenwoordig ook zogenaamde fullrange drivers beschikbaar, zodat luidsprekers een steeds kleiner formaat kunnen hebben. De full range drivers zijn groter dan de gemiddelde tweeter, en kleiner dan de gemiddelde woofer. En de naam zegt het al, deze drivers kunnen het volledige bereik (full range) weergeven.


De HEOS 3 beschikt over twee full range drivers.


Om u zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn maken wij gebruik van cookies. Als u doorgaat op deze website stemt u in met het gebruik van cookies. Meer informatie.