Let’s Talk Audio

Artikel 8: 3D geluid

Artikel 8: 3D geluid

#LETSTALKAUDIO - De hoogte van het geluid: 3D immersive audio

3D Immersive Sound

Wie wel eens een film in de bioscoop bekijkt, weet hoe surround audio het kan laten lijken alsof de kijker zich middenin de actie bevindt. De afgelopen paar jaar zagen we de opkomst van een nieuw soort surround: 3D Immersive Sound. Het gaat hier om geluidsformaten die het geluid niet alleen om ons heen weergeven, maar ook de dimensie van hoogte toevoegen. De techniek vereist gespecialiseerde systemen, die inmiddels ook de weg naar onze thuisbioscopen hebben gevonden. Wanneer voegt 3D-audio iets toe? En welke formats zijn er beschikbaar?

'Immersive sound' of 'immersive surround' zijn benamingen voor de nieuwe 3D surround formats waarbij ook de dimensie hoogte wordt toegevoegd aan het geluid. AURO-3D was het eerste systeem dat in bioscopen beschikbaar kwam (in 2011) en werd populair onder consumenten nadat Denon en Marantz het formaat ondersteunden op een aantal AV-receivers. Dolby Atmos kwam wat later op de markt (in 2012), maar is misschien wel het bekendste 3D-format, dankzij de brede implementatie in receivers. Het minst bekende en ook minst gebruikte format is DTS:X. Hier zal echter snel verandering in komen omdat DTS-X eigenlijk pas sinds het begin van dit jaar echt beschikbaar is.

 

Dolby Atmos

Objectgebaseerd betekend dat een geluidsobject, een auto bijvoorbeeld, vanuit de studio X,Y en Z coördinaten meekrijgt. Deze coördinaten geven aan waar het object zich in de ruimte bevindt. Aan de hand van de speakerplaatsing ter plaatse, zal de AV-Receiver het geluid van het object naar de juiste luidspreker sturen. Het belangrijkste kenmerk van Dolby Atmos is de plaatsing van luidsprekers aan het plafond. Als er in een horrorfilm bijvoorbeeld nare dingen op zolder plaatsvinden, dan zul je die als filmkijker ook daadwerkelijk van boven horen komen. Goed om te bedenken is wel dat geluid van boven niet in alle gevallen iets toevoegt, want geluid van boven hoor je in het echte leven toch vooral van de zijkant of van beneden. Denk bijvoorbeeld aan regen die uit de lucht valt: het maakt pas geluid als het de grond raakt. Eén van de eerste films die echt in Dolby Atmos werd opgenomen, is 'Gravity', een sciencefictionfilm die zich afspeelt in een baan rond de aarde. De plafondluidsprekers werden hier onder meer gebruikt om het radiocontact met Houston te laten horen. Met de thuisbioscoop-implementatie van Dolby Atmos zijn tot 34 kanalen mogelijk (tot 24 luidsprekers op oorniveau en tien luidsprekers aan het plafond).

In dit PDF bestand vind je nog wat gedetailleerdere Dolby Atmos informatie

 

AURO-3D

Het idee achter AURO-3D, is dat geluid bijna nooit recht van boven komt. Toch is er wel sprake van de dimensie 'hoogte' bij AURO-3D. Extra luidsprekers worden namelijk hoog aan de muur opgehangen, zodat er als het ware een extra laag geluid over het surroundgeluid heen wordt gelegd. Deze laag zorgt voor zowel extra losse geluiden, als een aanvulling op geluiden die al in het surroundbeeld te horen zijn. Daarnaast kan er ook nog een luidspreker aan het plafond worden toegevoegd, de zogenaamde 'stem van God', voor de spaarzame geluiden die écht van boven komen. Dit is een verschil met de andere twee formaten: er zijn twee verschillende soorten hoogteluidsprekers mogelijk.

In dit PDF bestand vind je nog wat gedetailleerdere Auro 3D informatie

 

DTS:X

DTS:X is net als Dolby Atmos een objectgebaseerd surroundformaat. Dit betekent dat audio-objecten als het ware om je heen kunnen bewegen, zoals dat ook in film gebeurt. Het grootste verschil met Dolby Atmos is de luidsprekerconfiguratie. Waar je met Dolby Atmos extra hoogteluidsprekers moet toevoegen aan je 5.1 of 7.1 systeem, werkt DTS:X ook met je standaard luidsprekerconfiguratie. Dit is mogelijk dankzij het open en licentievrije DTS-systeem: dankzij het Multi-Dimensional Audio (MDA) platform, kunnen filmproducenten de plaatsing, de beweging en het volume van het geluid precies sturen. De meeste AV-receivers van Denon en Marantz ondersteunen het format.

 

Heeft Immersive Sound zin in je thuisbioscoop?

Hoewel veel Europese DVD- en Blurayreleases nog geen audio in een van de immersive sound formats leveren, voegt een 3D-audio systeem wel degelijk iets toe aan de beleving tijdens het filmkijken. Je AV-receiver zal dan zelf een verdeling maken van de audio over de kanalen en hoe meer de luidsprekers zich om je heen bevinden, hoe meer je zult worden ondergedompeld in de film. Immersive audio is nog niet heel lang op de markt en is nog volop bezig aan zijn opmars. Maar wat we nu al kunnen stellen: het blijft, en zal bovendien alleen maar groter worden. Veel downloadbare titels zijn inmiddels al wel van immersive audiotracks voorzien en het zal niet lang duren voor het standaard geleverd gaat worden bij consumenten-releases. Is een film echt opgenomen en gemixed in een van de drie formats, dan voegt dat enorm veel toe aan je filmplezier: het is alsof je middenin de actie zit.

 

Volg on Facebook kanaal, en blijf automatisch op de hoogte

Vond je dit interessant om te lezen? Houd ons dan in de gaten op Facebook. Wij delen dan graag nog meer audioverhalen met je.

 

Klaar voor 3D audio? Bekijk hier de opties.

Om u zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn maken wij gebruik van cookies. Als u doorgaat op deze website stemt u in met het gebruik van cookies. Meer informatie.